တခေတ်တခါ က HIV/AIDS လို့ ကြားရင် ကြောက်လန့်ခဲ့ကြဖူးပါတယ်။ရောဂါဖြစ်တဲ့သူတွေကိုဆိုရင် လိင်မှုကိစ္စလိုက်စားလို့ ဖြစ်တယ်ဆိုပြီး အပြစ်သားလို လူမှုဝန်းကျင် က ဖယ်ခွါထားတဲ့အထိ ဖြစ်ခဲ့ရပါတယ်။ယနေ့ခေတ်မှာရော ကြောက်စရာကောင်းတယ်လို့ ထင်နေကြတုန်းပဲလား??
အရင်ဦးဆုံး HIV နဲ့ AIDS အကြောင်းကို ခွဲခြားပြောချင်ပါတယ်။HIV ကတော့ ခုခံအားကျဆင်းမှုပိုးဖြစ်ပြီး AIDS က ခုခံအားကျဆင်းမှုကူးစက်ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။HIV ပိုးရှိတဲ့သူတိုင်း AIDS ရောဂါမဖြစ်ပါဘူး။အများသိကြတဲ့အတိုင်း HIV ဆိုတာ လိင်ဆက်ဆံရာကနေတဆင့်ကူးစက်သလို သွေးသွင်းခြင်း၊ဆေးထိုးအပ်မျှဝေသုံးစွဲခြင်း၊မုတ်ဆိတ်ရိတ်ဓားနဲ့ မျက်ခုံးမွှေးတက်တူးထိုးခြင်း အစရှိသဖြင့် မမျှော်လင့်ထားတဲ့နေရာတွေကနေ သွေးကနေတဆင့်ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
HIV ရောဂါပိုးရှိသူဟာ တသက်လုံးပျောက်ကင်းအောင် မကုသပေးနိုင်ပါဘူး။ဒါပေမယ့် ပိုးထိန်းဆေး ART ပုံမှန်သောက်ရင်တော့ ပိုးကောင်ရေလို့ခေါ်တဲ့ viral load ကို နည်းအောင်လုပ်နိုင်ပြီး လူကောင်းပကတိအတိုင်း အသက်ရှည်ရှည်ကျန်းကျန်းမာမာ သက်တမ်းစေ့ နေထိုင်လို့ရပါတယ်။HIV ပိုးရှိသူဟာ ဆရာဝန်ရဲ့ လမ်းညွှန်မှုနဲ့အညီ အိမ်ထောင်ပြုလို့လည်းရသလို ကလေးမွေးလို့လည်းရပါတယ်။ပုံမှန်လူတွေလို သွားလာလှုပ်ရှားနေထိုင်စားသောက်လို့လည်းရပါတယ်။ချွေးမှတဆင့်ကူးစက်တဲ့ရောဂါမဟုတ်လို့ ပန်းကန်တခုထဲတူတူစားရုံ၊တအိပ်ရာထဲ တူတူအိပ်ရုံနဲ့ မကူးစက်နိုင်ပါဘူး။
မိမိအိမ်ထောင်ဖက်၊မိမိ ချစ်သူမှာ HIV ပိုးရှိရင်ကိုယ့်ဆီကို မကူးစက်အောင် PrEP နဲ့ PEP ဆေးတွေကို တတ်ကျွမ်းတဲ့ဆရာဝန်ရဲ့အကူအညီနဲ့အတူ ရက်အတိအကျသောက်ရပါတယ်။နေ့စဉ် သောက်ပေးရတဲ့ ဆေးဖြစ်ပြီး လိင်ဆက်ဆံမှုမရှိခင် ၇ ရက်လောက်ကြိုသောက်ရပါတယ်။နေ့တိုင်း PrEP ဆေးကို မှန်မှန်သောက်ပေးမယ်ဆိုရင် အကာအကွယ်မဲ့ လိင်ဆက်ဆံရာမှ တဆင့် HIV ကူးစက်နိုင်ခြေ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။ဒါပေမယ့် ရာနှုန်းပြည့် ကာကွယ်ပေးနိုင်တာ မဟုတ်တဲ့အတွက် ဆေးသောက်နေစဉ်မှာလည်း ကွန်ဒုံးအသုံးပြုပေးနိုင်တာ စိတ်အချရဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလိုပဲ HIV ပိုးရှိသူ က ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချင်တယ်ဆိုရင် သောက်ရမယ့်ဆေးနဲ့ မွေးပုံမွေးနည်းတွေက အစ စနစ်တကျ နားထောင်ပြီးနို့တိုက်ကျွေးမှုကအစ အသေးစိတ်လိုက်နာဖို့လိုပါတယိ။ဒါကြောင့်မို့ HIV က ကြောက်စရာမဟုတ်ပါဘူး။စနစ်တကျဆေးသောက်ရင် ရောဂါမရှိသူတွေထက်တောင် ပိုကျန်းမာနိုင်ပါသေးတယ်။HIV ဆိုတာ ကြောက်စရာမဟုတ်ပါဘူး။ရောဂါရှိသူတွေကို အမြင်မှားနဲ့ ဆက်ဆံတာ၊ခွဲခြားတာမျိုးလည်း မလုပ်သင့်ပါဘူး။လူတွေထဲက လူမို့ တန်းတူတန်ဖိုးထားလေးစားဆက်ဆံသင့်ပါတယ်လို့ အကြံပြုလိုက်ရပါတယ်။